فن بیان و آیین سخنوری

همه ما انسانها برای ارتباط با دنیای اطرافمان نیازمند سخن گفتن هستیم. از طریق سخن گفتن نیازها و خواسته هایمان را بیان می کنیم. برای داشتن بیانی خوب و موثر نیازمند دانستن تکنیک ها و روش هایی هستیم، به مجموعه این تکنیک ها و روشها اصطلاحاً ” فن بیان” می گوییم. در این مقاله تصمیم داریم کمی در مورد فن بیان و اهمیت آن و روشهایی برای داشتم بیانی خوب و ناقذ صحبت کنیم

فن بیان چیست؟

در حقیقت باید این سوال را اینطور پرسید که شخصی که دارای فن بیان است چه ویژگی دارد؟

کلامی اثرگذار دارد،طوری که مخاطب را به هدف می رساند

مخاطب نه تنها از صحبت کردن با او خسته نمی شود، بلکه لذت هم می برد

به اندازه صحبت می کند و بیشترین نتیجه را بدست می آورد

شخصی که فن بیان دارد،خوب و مثبت صحبت می کند

فن بیان ذاتی است یا اکتسابی؟

فن بیان هم ذاتی است و هم اکتسابی، بخش ذاتی مربوط به اندام های گفتاری است،برای اینکه کلمات به خوبی ساخته و ادا شوند باید دارای اندام های گفتاری سالمی باشیم، لب ها ، دندان ها، زبان، کام دهان، بینی، سینوس ها، حنجره، زبان کوچک، تارهای صوتی، فک ها و… در صورتی که در هر کدام از این اندام ها ناهنجاری باشد ممکن است کلام ما درست ساخته نشده و در ادای آن به مشکل بربخوریم

همین الان با هر عبارتی که دوست دارید از خدای مهربان به خاطر داشتن اندامهای گفتاری سالم تشکر کنید

اهمیت فن بیان در زندگی ما چیست؟

یکی از مهمترین پارامترهای پیشرفت شغلی و موقعیت اجتماعی داشتن بیانی نافذ و موثر است. تصور کنید شما مدیر یک شرکت هستید و برای شغل حسابدار فراخوان داده اید و تصمیم دارید از بین چند نفری که اعلام همکاری کرده اند و رزومه فرستاده اند، یک نفر را انتخاب کنید. طبیعتاً فاکتورهای متعددی برای گزینش یک نیروی کارآمد در نظر گرفته اید. تصور کنید یکی از این افراد حسابداری است با دانش بسیار بالا و رزومه خوب، شما از او در مورد خودش می پرسید و سوابق کاری او و او پاسخ همه سوالات شما را با یک کلمه یا عبارت کوتاه جواب می دهد. ارتباط چشمی با شما ندارد و تمام مدت به کف زمین خیره شده است،… شما چه احساسی نسبت به این فرد توانایی هایش دارید؟

مورد بعدی حسابدار جوانی است که با قدم های محکم وارد اتاق می شود و بعد از دست دادن با شما کاملا روبروی شما می نشیند، با صدای واضح و رسا خود را معرفی می کند و از اینکه او را برای جلسه مصاحبه دعوت کرده اید تشکر می کند. ارتباط چشمی کاملی با شما دارد و با لبخند ملایمی که در صورتش هست اعتماد شما را به خود جلب کرده است. او با اعتماد به نفس کامل در مورد سوابق کاری خود حرف می زند و در جایی که شما صحبت می کنید کاملاً شنونده خوبی است و فعالانه گوش می دهد

حتی با وجود سابقه و تجربه کمتر در حوزه تخصصی شغل مورد نظر، مورد دوم انتخاب بسیاری از مدیران خواهد بود

در مثال بالا ملاحظه کردید که داشتن فن بیان خوب در کسب موقعیت های اجتماعی بسیار موثر است و نوعی مزیت رقابتی برای شخص محسوب می شود

نتیجه تحقیقات نشان داده است، سازمانهایی که به کارکنانشان در زمینه فن بیان آموزش های لازم را داده اند تا ۱۱۳ برابر موفق تر از سایر رقبا که این آموزش ها را نداشته اند، عمل کرده اند.

زیبا و با تکنیک های صحیح صحبت کردن باعث می شود دیگران به شما احترام بیشتری قائل باشند و در هر نقشی که هستید محترم تر و گرامی تر می شوید. با خوب صحبت کردن می توانید دیگران را متقاعد کنید و هوشمندتر و بااستعدادتر به نظر می رسید.

خبر خوب این است که کلیه مهارت های فن بیان و سخنرانی با تکرار و تمرین قابل یادگیری است

یک جمله بسار خطرناک وجود دارد که باید آگاه باشیم در دام آن نیفتیم:

من می دانم!!!!!

 

مراقب باشیم می دانم ها ما را از آموختن و یادگیری مهارت ها غافل نکنند. بسیاری از ما وقتی در مواجه به مطالب آموزشی قرار می گیریم، مکانیزم دفاعی مغزمان فعال شده و با جستجویی در اطلاعات گذشته سابقه ای از اطلاعاتی که در حال یادگیری هستیم را پیدا می کند و واکنش ما این می شود که: ” این مطلب را بارها شنیدم”، ” این موضوع را می دانم” ولی یادمان باشد دانسته هایی که به اقدام و عمل منجر نمی شوند، تنها مطالب بایگانی شده و بدون کاربرد هستند.

چطور فن بیان خوب داشته باشیم؟

برای داشتن کلامی نافذ و دلنشین لازم است اصول زیر را رعایت کنیم:

شمرده صحبت کنیم

ادای کلمات با سرعت و جویده جویده و یا برعکس بسیار کند و آرام، مخاطب شما را خسته می کند و بعد از چند دقیقه دیگر دوست ندارد که به صحبت های شما گوش دهد. بنابراین در ادای کلمات توجه کنید که ترجیحاً حرف آخر کلمه را به درستی ادا کنید. برای اینکه بدانید سرعت صحبت کردن شما چطور است، بهترین روش ضبط کردن صداست. روزی چند بار صدای خود را ضبط کنید و به آن گوش کنید. اگر به این نتیجه رسیدید که تند صحبت می کنید از تمرین خواندن شماره تلفن استفاده کنید. تصور کنید شماره تلفن خود را برای شخصی می خوانید تا او بنویسد، صفر    ………   نهصد و دوازده  ………   پانصد………  و… روزی چند بار این تمربن را انجام دهید به تدریج سرعت ادای کلمات در شما کاهش می یابد

رسا صحبت کنید

استاندارد بلندی صدا زمانی است که صدای شما هفت متر بدون بلندگو یا میکروفون شنیده شود. بهترین طریق ارزیابی میزان صدای شما بازخوردی است که از مخاطبتان می گیرید. اگر آنها گوشهایشان را تیز کردند یا مدام به شما می گویند که بخشی از صحبت هایتان را تکرار کنید، یعنی صدای شما پایین تر از استاندارد است و لازم است کمی بلندتر صحبت کنید و برعکس اگر می بینید که مخاطبان زیاد حرکت می کنند و سرشان را به این طرف و آن طرف می چرخانند و احساس ناراحتی دارند، یعنی لازم است کمی با تن صدای پایین تری صحبت کنید.

لحن جذاب نفوذ کلام را بالا می برد

به یاد داشته باشید لحن کلام شما فاکتوری تعیین کننده در نفوذ کلام شما است. احساس و ارتباط ما نسبت به جمله ای که به زبان می آوریم، لحن ما را مشخص می کند. تصور کنید به اتفاق چند نفر دیگر کاری را به صورت گروهی انجام می دهید. سهم همه اعضای گروه در بخش یک پروژه تمام شده و تنها کار یکی از اعضا باقی مانده است، شما برای پیگیری از کار پیش همکارتان می روید و از روند کارش می پرسید: سناریوی اول :”هنوز سهم خودت را تمام نکردی؟ ما حدود یک ساعته که تمام کردیم و همه منتظر جنابعالی نشستیم!!!!!”

سناریوی دوم: خسته نباشی همکار عزیز،من در حال حاضر کاری ندارم و اگر بخوای می تونم به شما کمک کنم،به هر ترتیب کارما گروهیه و نتیجه کار همه ما تو یک گزارش قراره به هیات مدیره ارائه بشه …..

قطعا می توانید حدس بزنید که واکنش مخاطب شما در مواجه با عبارات اول و عبارات دوم چه خواهد بود.

در مبحث لحن اشاره ای بکنم به دو کلمه جادویی که حتما در کلامتان از آنها استفاده می کنید که از شما می خواهم خیلی بیشتر از آنها استفاده کنید و نتایج شگفت انگیز آنها را در ارتباطاتتان ببینید:

                              لطفاً         و           متشکرم

با اعتقاد صحبت کنید

کاملا طبیعیه که برای داشتن بیانی موثر و نفوذ کلام لازم است به کلمات و جملاتی که می گوییم باور و اعتقاد داشته باشیم. با موضوعی که در حال بیانش هستیم ارتباط بگیریم. ارتباط داشتن با موضوع و باور واعتقاد قوی داشتن نسبت به موضوع در شما حس اشتیاق ایجاد می کند و مخاطبان این اشتیاق را در شما حس می کنند و صحبتهای شما قابل باورتر و متقاعدکننده تر می شود.

نفس عمیق بکشید

نفس کشیدن فرایندی غریزی است و همه ما بدون اینکه متوجه باشیم، نفس می کشیم. اگر از یک خواننده کار درست یا یک سخنران حرفه ای بپرسید که دقیقا چه عاملی در پرتاب صدای شما موثرتر از سایر فاکتورهاست، از هر ده نفر، نه نفر قطع به یقیین می گویند: تنفس صحیح

نفس کشیدن در طول صحبت کردن مهم ترین عاملی است که می تواند همزمان جنس صدا، شفافیت، سرحالی و نشاط گوینده را تضمین کند.

خوب موافقید همین الان یک تمرین تنفس کوتاه انجام دهیم؟

۱- هر جا هستید اگر امکانش وجود دارد بایستید و پشتتان را صاف کنید

۲- شانه ها را رول کنید و به عقب بکشید

۳- حالا دوتا انگشت رو بگذارید روی آخرین استخوان دنده ها

۴- حالا باپنج شماره یک نفس عمیق بکشید.

۵ شانه ها باید همزمان با دم بالا بره و متوجه انبساط شکمتون بشوید و حالا با پنج شماره هوا را خارج کنید

آب کافی بنوشید

شما چه موقعی آب می خورید؟

من این سوال را در همه کلاسهایم می پرسم و تقریبا همه می گویند: وقتی تشنه می شویم

۷۰ درصد از بدن ما از آب تشکیل شده است وقتی احساس تشنگی می کنیم، تقریبا حدود دو ساعت است که  بدن دارد با کم آبی کار می کند. وقتی به بدن کم آب می رسانیم، آب را به اندام هایی که در حیات ما نقش دارند مثل قلب ، ریه، مغز و دستگاههای گوارش و کلیه ها می فرستد. و تارهای صوتی به عنوان عضوی که کمترین نقش را در زنده ماندن ما دارد، در مرحله آخر از آب بهره مند می شود. بنابراین تصمیمی که امروز می گیریم اینه که قبل از اینکه تشنه شویم آب بنوشیم.

آقای راجرلاو یکی از بزرگ ترین مربی های صدا و نویسنده کتاب پرفروش ” صدای خود را آزاد کن” جمله ای معروف دارد که تمام کننده همه بحث هاست: “همه چیز به آب بستگی دارد”.

در این مقاله به چند نکته اولیه و مهم برای داشتن کلامی با خوب و استاندارد اشاره کردیم، اگر با ما همراه باشید در این خصوص مطالب بیشتری منتشر خواهیم کرد.

 

 

 

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *